گروهای رقیب در انتخابات مجلس

با وجود آنکه شناخت ترکیب دقیق مجلس نهم مستلزم عبور از چند گام دیگر نظیر اعلام نتایج بررسی صلاحیت ها، انجام تبلیغات و رقابت انتخاباتی و در نهایت مشخص شدن نتایج رای گیری است، اما شاید ترکیب ثبت نام کنندگان هم بتواند به پیش بینی ما از ترکیب احتمالی مجلس پیش رو کمک کند.

طی هفت روز ثبت نام در ستاد انتخابات کشور و فرمانداری های حوزه های مختلف انتخاباتی، بیش از 5 هزار نفر اعم از افراد سرشناس و ناشناس، تمایل خود برای حضور در مجلس نهم را نشان دادند، اما همیشه افراد سرشناس سیاسی یا همان رجل سیاسی از شانس بیشتری برای تایید صلاحیت و انتخاب شدن از سوی مردم و در نهایت راهیابی به مجلس برخوردار بوده اند.

درست است که برای این انتخابات، افراد سرشناسی از دو طیف اصلی سیاسی کشور یعنی اصلاح طلب و اصولگرا ثبت نام کرده اند اما همانطور که پیش بینی می شد، حضور اصلاح طلبان هم از نظر تعداد ثبت نام کرده ها و هم از نظر میزان شناخته شده بودن کاندیداهای احتمالی کم فروغ تر از جناح رقیب بود.

درست است که در میان اصلاح طلبان داوطلب برای کاندیداتوری نهمین دوره مجلس شورای اسلامی نام های شناخته شده ای نظیر محمدرضا تابش، مصطفی کواکبیان، سهیلا جلودارزاده و الهه راستگو به چشم می خورد، اما حضور افراد سرشناس تری نظیر علی لاریجانی، ابوترابی فرد، حداد عادل، مصباحی مقدم، باهنر و زاكانی، كفه شناخته‌شدگی را به سمت اصولگرایان سنگین تر كرده است.

در واقع اصولگرایان ـ یا به روایتی، جناح راست ـ چه از نظر كمی و چه از نظر كیفی حضوری پرشورتر از جناح رقیب داشته است و برهمین اساس هم شاید امید بیشتری به تصاحب اكثریت كرسی های مجلس داشته باشد، چراكه با تركیب ثبت نام كنندگان، تعداد كاندیداهای سرشناس اصلاح طلب یا مستقل به میزانی نخواهد بود كه بتوانند اكثریت 290 كرسی مجلس نهم را دراختیار بگیرند.

از سوی دیگر، اصلاح طلبان پس از اظهارنظرهای مختلف درباره انتخابات مجلس نهم، حضوری حداقلی را برای این انتخابات تجربه خواهند كرد. همانطور كه پیشتر از سوی شورای هماهنگی جبهه اصلاحات اعلام شده بود، این شورا لیست انتخاباتی ارائه نمی كند و از هیچ كاندیدایی هم حمایت نخواهد كرد اما درعین حال تصریح شد كه این مساله به معنای تحریم انتخابات نیست و در نتیجه در مهلت یك هفته ای ثبت نام ها، حضور تعدادی از اصلاح طلبان را كه اكثرا سابقه نمایندگی در ادوار مختلف مجلس را داشتند، شاهد بودیم.

یكی از نكات قابل توجه در روزهای ثبت نام داوطلبان كاندیداتوری انتخابات مجلس نهم، حضور جمعی از نزدیكان و همراهان فعلی و پیشین دولت بود بطوریكه طی این یك هفته، ثبت نام افرادی نظیر مسعود میركاظمی وزیر پیشین نفت، سلیمانی وزیر پیشین ارتباطات و سیدمهدی هاشمی سرپرست پیشین وزارت كشور، توجه رسانه ها را به خود جلب كرد.

موضوع به همین‌جا ختم نشد و افرادی نظیر حجت‌الاسلام والمسلمین محمدناصر سقای بی‌ریا مشاور سابق رییس‌جمهور در امور روحانیت، مهرداد بذرپاش معاون سابق رییس‌جمهور و رییس سابق سازمان ملی جوانان و پروین احمدی‌نژاد خواهر محمود احمدی‌نژاد هم با ثبت نامشان، علاقه خود به حضور در مجلس نهم را نشان دادند.

حضور چنین افرادی از یك سو می تواند به تشكیل ائتلافی از حامیان دولت در انتخابات مجلس بیانجامد و از سوی دیگر می تواند هشداری برای دولت باشد كه یاران پیشین و اخراجی های فعلی، در صدد تشكیل ائتلافی در برابر دولت یا پیوستن به ائتلاف اصولگرایان سنتی ـ كه این روزها رابطه چندان دوستانه ای با دولت ندارند ـ برآمده اند.

شاید یكی از نشانه های این تحلیل، حضور همسر منوچهر متكی در جمع ثبت نام كنندگان هفته گذشته است. طاهره نظری وزیر سابق امور خارجه كشورمان كه درحال حاضر مشاور محمدمهدی آخوندزاده معاون امور بین‌الملل وزارت امور خارجه است، در آخرین روز از مهلت ثبت نام داوطلبان كاندیداتوری مجلس نهم نام خود را در بین داوطلبان ثبت كرد تا از یك سو نشان دهد كه اصرار همسرش ـ منوچهر متكی ـ طی چند ماه اخیر برای حضور در عرصه سیاست و اخبار رسانه ها بی دلیل نبوده است و از سوی دیگر فرصتی برای جبران بی مهری دولت درقبال همسرش فراهم كرده باشد.

از سوی دیگر، حضور افرادی نظیر علی مطهری هم می تواند ضلع دیگری از رقابت های انتخاباتی را ایجاد كند چراكه فردی مثل مطهری از یك طرف مواضعی جدی در تقابل با دولت و حامیان آن دارد و از طرف دیگر، موضع گیری های وی در برخی موارد نظیر حوادث پس از انتخابات 88 یا طرح سوال از رییس جمهور، او را از جمع دیگر اصولگرایان هم تاحدودی جدا كرده است.

تركیب ثبت نام كنندگان در هفته ای كه گذشت نشان می دهد كه رقابت اصلی بیش از آنكه بین اصولگرایان و اصلاح طلبان باشد، می تواند در درون طیف های مختلفی از خود اصولگرایان شكل بگیرد و حضور افرادی از جمع حامیان دولت یا اصولگرایانی با آتش تندتر انتقاد نظیر مطهری می تواند موید این ادعا باشد.

باید توجه داشت كه تمامی این تحلیل ها در شرایطی صورت می گیرد كه تازه ثبت نام داوطلبان به اتمام رسیده است و حتی هنوز اسامی تایید صلاحیت شدگان اعلام نشده است و اعلام اسامی نهایی نامزدهای انتخاباتی، تشكیل نهایی ائتلاف ها و ارائه لیست های مختلف انتخاباتی می تواند روند پیش بینی شده را دستخوش تغییرات كم و زیادی كند.